17 lipca odbyły się w Paryżu kolejne rokowania grupy „2+4”, podczas których uzgodniono pięć zasad w kwestii definitywnego charakteru granicy Niemiec:
1. Zjednoczone Niemcy będą obejmować terytoria Republiki Federalnej Niemiec, Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz Berlina.
2. Zjednoczone Niemcy oraz Rzeczpospolita Polska potwierdzają istniejącą między nimi granicę w traktacie obowiązującym w świetle prawa międzynarodowego.
3. Zjednoczone Niemcy nie mają żadnych roszczeń terytorialnych wobec innych państw.
4. Rządy RFN i NRD zagwarantują, żeby konstytucja zjednoczonych Niemiec nie zawierała jakichkolwiek ustaleń sprzecznych z niniejszymi zasadami.
5. Rządy ZSRR, USA, Zjednoczonego Królestwa oraz Francji oficjalnie przyjmują odpowiednie zobowiązania RFN oraz NRD i stwierdzają, iż wraz z wprowadzeniem ich życie potwierdzony zostaje ostateczny charakter granic Niemiec.
Ostatnia runda rozmów szóstki miała miejsce w Moskwie i zakończyła się ustaleniem dokumentu zatytułowanego „Układ o ostatecznej regulacji w odniesieniu do Niemiec”. Układ ten zawierał pięć punktów uwzględnionych w Paryżu, poza tym postanawiał, że oba państwa niemieckie rezygnują z produkcji, posiadania i dysponowania bronią ABC oraz zobowiązywał je do zmniejszenia sił konwencjonalnych w ciągu 3-4 lat do stanu 370 tysięcy ludzi. Jednocześnie postanawiał o wycofaniu wojsk z terenu NRD i Berlina. Po zakończeniu wycofywania wojsk radzieckich, na terenie byłej NRD stacjonowały będą jednostki Bundeswehry wchodzące w skład NATO, ale bez nośników broni jądrowej. Cztery mocarstwa zrezygnowały jednocześnie ze swych praw i obowiązków wobec Berlina i Niemiec jako całości. 16 1 października 1990 r. uczestnicy konferencji podpisali oświadczenie, na mocy którego zjednoczone Niemcy uzyskiwały pełną suwerenność w dniu 3 października 1990 roku.
Rok 1990 zamyka proces sporów o takie czy inne rozwiązanie kwestii niemieckiej. Podział Niemiec został zlikwidowany, choć jeszcze kilka lat wcześniej nie wyobrażano sobie tego faktu. Sądzono, że najpierw nastąpi stopniowe tworzenie Zjednoczonej Europy, a dopiero potem zjednoczenie Niemiec, że sam proces zjednoczenia będzie bardzo skomplikowany i potrwa wiele lat. Liczono się z planem konfederacji obu państw niemieckich i stopniowym, rozłożonym w czasie, procesem wyrównywania dzielących te państwa różnic. Tymczasem wszystko rozstrzygnęło się w ciągu kilku miesięcy. Motorem prącym do jedności okazała się RFN
W 2001 roku przypadła jedenasta rocznica zjednoczenia Niemiec. Było to niewątpliwie jedno z najbardziej znaczących wydarzeń w XX wieku. Państwo niemieckie zwyciężone przez wielkie mocarstwa w 1945 roku zostało decyzją poczdamską podzielone na cztery strefy okupacyjne. Wzrost napięcia politycznego określanego jako „zimna wojna” doprowadził do powstania państwa zachodnioniemieckiego, a nieco później także wschodnioniemieckiego. Naród niemiecki w swej większości nie pogodził się z tym podziałem, jednak istniejąca sytuacja polityczna odsuwała nadzieje na ponowne zjednoczenie Niemiec i Niemców. Polityka Michaiła Gorbaczowa, tzw. „pierestrojka”, przemiany w Polsce, a także tzw. jesień ludów w Europie środkowej poruszyły również społeczeństwo NRD. Masowe ucieczki do RFN oraz manifestacje krytykujące reżim i wysuwające żądania zjednoczenia zrodziły nową sytuację polityczną. W zaistniałej sytuacji zwracała uwagę aktywność polityczna H. Kohla, opowiadającego się za zjednoczeniem Niemiec. Problem niemiecki był problemem nie tylko europejskim, ale i światowym. Wielkie mocarstwa posiadały określone prawa w tej kwestii. Różne jednak były ich stanowiska wobec coraz bardziej realnego zjednoczenia Niemiec. Wchłonięcie NRD przez RFN spowodowało powstanie w centrum Europy wielkiego, silnego ekonomicznie państwa niemieckiego. Fakt ten doprowadził do zburzenia starego i ukształtowania nowego układu sił w Europie.

1 A. Czubiński „Przyśpieszenie procesu jednoczenia Niemiec w latach 1989/1990”, w: „Droga Niemców do ponownego zjednoczenia państwa 1949-1990”, praca zbiorowa pod red. A. Czubińskiego, Poznań 1991, s. 249
2 J. Kiwierska „Międzynarodowe uwarunkowania zjednoczenia Niemiec”, w: „Zjednoczenie Niemiec. Studia politologiczno-ekonomiczno-prawne” praca zbiorowa pod red. L. Janickiego, W. Wilczyńskiego, B. Koszela, Poznań 1996, s. 98
3 W. S. Burger „Zjednoczenie Niemiec. Społeczno-polityczne i międzynarodowe uwarunkowania”,
Szczecin 1994, s. 52
4 J. Kiwierska, op. cit., s. 100
5 A. Czubiński, op. cit., s. 254
6 S. Żerko „Zmierzch NRD”, w: „Zjednoczenie Niemiec. Studia politologiczno-ekonomiczno-prawne” praca zbiorowa pod red. L. Janickiego, W. Wilczyńskiego, B. Koszela, Poznań 1996, s. 79
7 A. Czubiński, op. cit., s. 255
8 J. Kiwierska, op. cit., s. 110
9 W. S. Burger, op. cit., s. 55
10 A. Czubiński, op. cit., s. 258
11 S. Żerko, op. cit., s. 88
12 Ibid., s. 89
13 A. Czubiński, op. cit., s. 260
14 W. S. Burger, op. cit., s.88
15 Ibid., s. 91
16 Ibid., s. 94

Bibliografia:

Burger W. S. „Zjednoczenie Niemiec. Społeczno-polityczne i międzynarodowe uwarunkowania”, Szczecin 1994
Czubiński A. „Przyśpieszenie procesu jednoczenia Niemiec w latach 1989/1990”, w: „Droga Niemców do ponownego zjednoczenia państwa 1949-1990”, praca zbiorowa pod red. A. Czubińskiego, Poznań 1991
Kiwierska J. „Międzynarodowe uwarunkowania zjednoczenia Niemiec”, w: „Zjednoczenie Niemiec. Studia politologiczno-ekonomiczno-prawne” praca zbiorowa pod red. L. Janickiego, W. Wilczyńskiego, B. Koszela, Poznań 1996
Teltschik H. „329 dni. Zjednoczenie Niemiec w zapiskach doradcy kanclerza.”, Warszawa 1992
Żerko S. „Zmierzch NRD”, w: „Zjednoczenie Niemiec. Studia politologiczno-ekonomiczno-prawne” praca zbiorowa pod red. L. Janickiego, W. Wilczyńskiego,
B. Koszela, Poznań 1996