Stefan Nowak – 1985 „Metodologia badań społecznych” Warszawa



1. Badacz zawsze zastanawia się nad doborem wskaźników umożliwiających identyfikację przedmiotów tej samej kategorii lub rozróżnianie przedmiotów, które ze względu na swoje własności winny być zaliczone do różnych klas.
2. Wskaźnik zdarzenia (własności) Z to takie zdarzenie (taka własność) W, że stwierdzenie jego (jej) istnienia, pojawienia się lub intensywności, bądź faktycznie jest wykorzystane jako przesłanka, bądź zasadnie nadaje się na przesłankę wnioskowania, iż w określonych przypadkach z pewnością, z określonym prawdopodobieństwem lub przynajmniej z prawdopodobieństwem wyższym niż przeciętne, wystąpiło zdarzenie (własność) Z. Zjawisko lub własność wskazywana przez wskaźnik określa się mianem indicatum.
3. Rodzaje wskaźników
a) wskaźnik definicyjny – nazwy tych wskaźników określają treść odpowiedniego pojęcia
b) wskaźnik rzeczowy – między wskaźnikiem a indicatum występuje zależność, która podległa jest empirycznej kontroli. Wyróżniamy dwie odmiany wskaźników rzeczowych:
 empiryczny – wskaźnik stanowi zjawisko obserwowalne rożne niż indicatum
 inferencyjny – istnienie indicatum nie może być stwierdzone na drodze bezpośredniej obserwacji.
4. Rodzaje zjawisk wykorzystywane jako wskaźniki w badaniach socjologicznych.
a) Zachowania ludzkie są kategorią zjawisk interesującą socjologów bezpośrednio, z reguły są pojmowane ze „współczynnikiem humanistycznym” – badacza interesuje przebieg fizykalny zachowań i jego efekty. Badacz traktuje elementy obserwowane zachowania jako wskaźnik definicyjny bardziej złożonego zespołu zjawisk, a zarazem jako wskaźnik nieobserwowalnych elementów tego syndromu. Zachowania bywają traktowane jako wskaźniki empiryczne innych zachowań, cech psychicznych osób działających oraz jako wskaźniki struktury i kultury zbiorowości
b) Wypowiedzi („zachowania słowne”) członków badanej zbiorowości. Związek między fizycznym kształtem wskaźnika (wypowiedzi) oraz odpowiadającym mu indicatum jest współokreślany przez konwencje semantyczne i język danej zbiorowości.
5. Relację komunikacyjną może zakłócić fizyczne zniekształcenie przekazu, nieznajomość języka mówiącego lub rozbieżności znaczeniowe pewnych terminów w języku wspólnym badanemu i badaczowi.
6. Istnieją możliwości zniekształcenia relacji ekspresyjnej, wprowadza to niezgodność między tym, co człowiek wie, myśli i czuje a tym, co mówi. Może to być nieszczerość lub wpływ sytuacji na przekonania odpowiadającego.
7. Zachowania mogą być traktowane jako „nośniki” komunikacji. Występuje wiele zachowań o wyraźnej społecznie i kulturowo określonej funkcji komunikacyjnej
8. Specjalny rodzaj wskaźników stanowią przedmioty materialne. Mogą one nas interesować jako przyczyny odpowiednich postaw i zachowań.
9. Podejmując badanie musimy wiedzieć jak mają się do siebie zakresy pojęć wskaźnika i indicatum.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top