Stanisław Kozyr-Kowalski „Typ idealny a definicja logiczna”



1. Różnica między klasyczną definicją logiki formalnej a typem idealnym nie polega na tym, jak stara się sugerować M. Ossowska, że definicja pozwala osiągać pojęcia ostre, zaś typ idealny jest pojęciem płynnym, nieostrym. Weber uważa, iż pojęcia o charakterze typu idealnego mogą oddać badaczowi tym większe usługi im wyraźniej określone są ich zakresy.
2. Według Carla Gustava Hempla i Paula Oppenheima definicji logiki formalnej odpowiada statyczna subsumpcja, dokonana wedle schematu „albo...albo”, natomiast typowi idealnemu odpowiada dynamiczna subsumpcja, dokonana wedle schematu „bardziej...mniej”.
3. Zarówno typ idealny, jak i definicja logiczna są porównaniem właściwości jakiejś klasy przedmiotów z właściwościami jakiejś innej lub jakichś innych klas przedmiotów.
4. Herbert. Marcuse omawiając logikę dialektyczną Georga Hegla zauważa, że nie można zrozumieć czym jest dana rzecz jedynie na podstawie cech jej przysługujących, bez odniesienia ich do cech innych rzeczy. Prawdziwy byt każdej rzeczy określają dopiero jej stosunki z innymi rzeczami.
5. Wszelka definicja nie jest po prostu odpowiedzią na pytanie: czym jest dany przedmiot sam w sobie, lecz zawiera odpowiedź na pytanie, czym jest dany przedmiot ze względu na jego stosunek do innej klasy przedmiotów.
6. Właściwy definicji logicznej schemat uznawania jakiegoś przedmiotu za desygnat określonej nazwy może być zastosowany, gdy między przedmiotami, które są korelowane przez definicje występują stałe wyraźne linie graniczne. Dynamika właściwa rzeczywistości społecznej powoduje jednak zmienność i zacieranie się tych linii granicznych.
7. Wobec definicji logicznej formułuje się żądanie, by każda z cech ustalonych jako zakres pojęcia występowała w danym przedmiocie, aby można było go uznać za desygnat tego pojęcia. Ten wymóg nie dotyczy typu idealnego, ponieważ obejmuje on końcowe etapy stawania się jakiegoś zjawiska.
8. Ujęcie typu idealnego jako przeciwieństwa definicji logicznej jest równoznaczne
z zajęciem określonego stanowiska w sporze o dialektykę. Różnica między dialektycznym a metafizycznym stylem myślenia determinuje wybór metody określania pojęć.
9. Dialektyka materialistyczna Marksa znosi ostre granice między ustaleniem sensu jakiegoś pojęcia a procesem poznania zjawiska oznaczonego przez to pojęcie, między definicją a teorią.
10. Marks traktuje definicję jako skondensowany, skrótowy wyraz zasadniczych treści określonej teorii naukowej. Za najlepszą drogę usunięcia lub ujawnienia wieloznaczności danej kategorii uważa analizę miejsca i funkcji spełnionych przez tę kategorię w określonej strukturze teoretycznej.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top