Metodologia określana jest często jako nauka o metodach badawczych stosowanych w nauce.
1. Działem metodologii jest ogólna teoria pomiaru, do metodologii zalicza się teorię definicji i teorię wnioskowania. W jej skład wchodzą także rozważania dotyczące technik klasyfikowania, porządkowania obiektów.
2. Metodolog szuka ogólnych prawidłowości, które charakteryzują naukę oraz proces tworzenia teorii naukowych.
3. Metodologia to teoria nauki. Zadaniem metodologa jest stworzenie pewnego ogólnego modelu procedur naukowych, oraz odpowiedź na pytanie: jak powstają
i czym są teorie naukowe.
4. W każdej dziedzinie badań istnieją pewne problemy dotyczące stosowanych akurat tam metod badawczych. Te problemy składają się na metodologię danej dyscypliny badawczej, danej teorii empirycznej.
5. Metodologie dyscyplin szczegółowych są działami tych dyscyplin i nie wchodzą w skład metodologii ogólnej. Nie należą do metodologii ogólnej ale od niej zależą.
6. Istnieją ścisłe związki między metodologią a filozofią, przede wszystkim ze względu na to, iż filozofowie od dawna zajmowali się problemami, które interesują metodologów.
7. Rozważania filozoficzne stanowią dla metodologów co najmniej źródło inspiracji.
8. Rozważania metodologiczne i filozoficzne przebiegają jednak na dwóch odrębnych choć równoległych płaszczyznach.
9. Techniki badawcze stosowane przez obie nauki są wyraźnie odmienne. Współczesna metodologia w coraz szerszym zakresie stosuje techniki formalne.
10. Szczególnie ważną rolę w rozważaniach metodologicznych odgrywają: logika matematyczna, cybernetyka czy statystyka matematyczna.
11. Bardzo ważne są związki metodologii z logiką. Przez długi czas usiłowano oprzeć metodologię na logice, chcąc stworzyć tzw. logiczną teorię nauki.
12. Znajomość słownictwa, a także umiejętność myślenia kategoriami metodologicznymi mogą odgrywać bardzo ważną rolę w praktyce badawczej.
13. Poznawanie materialnej rzeczywistości, konstruowanie teorii, za pomocą których staramy się opisać świat, w którym żyjemy jest z całą pewnością dostatecznie ważnym rodzajem działalności człowieka, aby fakt ten sam przez się usprawiedliwiał istnienie teorii poznania naukowego, a więc metodologii.