Jan Such „Problemy weryfikacji wiedzy – problemy i rozstrzygnięcia”



Nawet proste przeformułowanie problemu na nowy język często pozwala spojrzeć nań z nowego punktu widzenia i tym samym dostrzec nowe podejścia do jego rozwiązania.
1. Sformułować problem to znaczy zawsze wyznaczyć pewne ramy jego rozwiązania a nierzadko podać elementy klasy hipotez stanowiących ewentualne jego rozwiązania.
2. Każde pytanie opiera się na pewnych założeniach, zakłada więc uznanie pewnej wiedzy
3. Pewne pytania zawierają sugestię co do możliwych jego rozstrzygnięć, jest to szczególnie widoczne przy sformułowaniu problemów w postaci pytań rozstrzygnięć. Fakt, że pytania rozstrzygnięcia zawierają gotowe schematy odpowiedzi, skłaniają niektórych autorów uprawiających logikę erotetyczną (logikę pytań) do ujmowania pytań jako zdań oznajmiających o postaci alternatywy.
4. Pytanie jest niewątpliwie wyrazem sytuacji alternatywnej. Według Arystotelesa alternatywność stanowi rys wszelkiego właściwie postawionego pytania; tam gdzie brak uświadomionej alternatywy, tam nie ma też problemu.
5. W logice erotetycznej Harraha również pytania mają wartość logiczną. Pytanie jako zdanie oznajmujące o kształcie alternatywy jest prawdziwe, gdy jeden z jej członów jest prawdziwy.
6. Postawić problem (w postaci pytania rozstrzygnięcia) to tyle, co sformułować klasę hipotez stanowiących możliwe jego rozwiązania, natomiast rozwiązać problem, to sprawdzić, która z odnośnych hipotez jest prawdziwa.
7. Druga klasa pytań to pytania dopełnienia. Wyznaczają one tylko schemat odpowiedzi zwany osnową pytania. W przypadku pytania dopełnienia sformułowanie problemu nie pokrywa się ze sformułowaniem klasy alternatywnych hipotez, z których jedna stanowi jego właściwe rozwiązanie.
8. W przypadku pytania rozstrzygnięcia sama jego formuła daje nam wyczerpująco
i wyraźnie wszystkie możliwe odpowiedzi. Natomiast w przypadku pytania dopełnienia najpierw trzeba szukać możliwych odpowiedzi a następnie wybrać spośród nich odpowiedź prawdziwą.
9. Stopień, w którym sformułowanie problemu mieści w sobie wskazówki co do jego rozwiązania, należy uznać za jedno z kryteriów dojrzałości problemu. Problem, który nie zawierałby żadnych wskazówek co do swego rozwiązania byłby zapewne typowym pseudoproblemem.
10. Stawianie problemów w ten sposób, by zawierały jak najwięcej wskazówek co do ich rozstrzygnięcia jest ze wszech miar użytecznym i heurystycznie płodnym. Problem rozstrzygalny na danym etapie nauki to problem, który zawiera dostateczną ilość wskazówek pomocnych w jego rozwiązaniu.
11. Ze względu na liczbę i jednoznaczność informacji co do dróg rozwiązania problemu, pytania rozstrzygnięcia górują nad pytaniami dopełnieniami, stąd większa ich rola w badaniu naukowym.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top