Fritz Machlup „Czy nauki społeczne są rzeczywiście gorsze ?”



Nauki społeczne są porównywane z naukami przyrodniczymi w wielu aspektach. Najczęściej stosowane kryteria porównawcze , w świetle których nauki społeczne uważne są za gorsze od przyrodniczych, to:
1. Niezmienność obserwacji
a) Dopóki prowadzimy rozważania teoretyczne, nie ma żadnej różnicy, pod względem inwariancji pomiędzy ciągami zdarzeń przyrodniczych i ciągami zdarzeń społecznych. Różnica rzeczywista występuje w świecie realnym, zjawiska społeczne są w pewnym stopniu bardziej zmienne niż zjawiska przyrodnicze.
b) Często popełnia się błąd porównując sztuczny, laboratoryjny świat nauk przyrodniczych z realnym światem nauk społecznych.
2. Obiektywność obserwacji i wyjaśnień
a) Nauki społeczne wymagają „subiektywnej interpretacji działań motywowanych przez wartości”, co nie występuje w naukach przyrodniczych, nie ma to jednak wpływu na kwestię „naukowej obiektywności” badacza społeczeństwa.
3. Sprawdzalność hipotez.
a) Weryfikacja twierdzeń napotyka na większe trudności w naukach społecznych, ze względu na trudności w przeprowadzeniu kontrolowanych eksperymentów
i bogatszy zbiór istotnych zmiennych.
4. Dokładność wyników.
a) Interpretowanie dokładności jako systemu teoretycznego, pozwalającego na wyprowadzenie większości twierdzeń na temat konkretnych zależności jest niewątpliwie cechą fizyki i ekonomii, ale w daleko mniejszym stopniu występuje w innych naukach przyrodniczych i społecznych
5. Mierzalność zjawisk.
a) Pod względem dostępności danych liczbowych dominuje ekonomia, natomiast pod względem dostępności takich danych liczbowych ,które mogą być uznane za dobre odpowiedniki konstruktów teoretycznych w ramach modeli dominuje fizyka.
b) Ogólnie nie można powiedzieć, w której dziedzinie : naukach przyrodniczych czy społecznych występuje więcej zjawisk niewykwantyfikowalnych.
6. Stałość relacji liczbowych.
a) W naukach przyrodniczych występują stałe liczbowe, nie ma ich natomiast
w naukach społecznych.
7. Przewidywalność przyszłych wydarzeń
a) Porównując to co porównywalne ( światy rzeczywiste) i wyłączając specjalny przypadek astronomii nie można wykryć istotnych różnic w zakresie przewidywań przyszłych wydarzeń między naukami przyrodniczymi a społecznymi.
8. Dystans od potocznego doświadczenia.
a) Zarówno pod względem swojego aparatu językowego jak i pod względem głównych zainteresowań, nauki są tyle bliższe językowi potocznemu, że nie posiadaj takiego szacunku w społeczeństwie co nauki przyrodnicze. Duża liczba zmiennych, trudności w eksperymentalnym sprawdzaniu hipotez, brak stałych liczbowych nie są wadami nauk społecznych ale fundamentalnymi własnościami materii społecznej.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top