Atomiści uznawali, że żadna z różnic pomiędzy atomami nie jest pozbawiona przyczyny, a uznanie uniwersalnej przyczynowości bezpośrednio wynika z atomistyki. Dlatego też Demokryt jednocześnie i neguje przypadkowość, i uznaje ją: neguje w sensie nieistnienia przyczynowości – żadne zdarzenie nie może powstać bez przyczyny; uznaje w sensie przeciwieństwa celowości – żadne zdarzenie w przyrodzie nie powstaje i nie dokonuje się dla urzeczywistnienia jakiegoś celu8 W tym sensie każde zdarzenie jest przypadkowe.

Rozważania nad istotą zjawisk przyrodniczych mają równie długą historię jak i sama grecka myśl filozoficzna. Pierwszym problemem, który postawiła ona przed sobą, było zagadnienie rzeczywistej natury wszechrzeczy i sposobu przybierania przez tą naturę postaci zmysłowo rozróżnialnych zjawisk przyrodniczych. Na przestrzeni wieków myśliciele skupiali swoją uwagę na bycie, przyrodzie i rzeczywistości, zastanawiając się nad tym, co stanowi jej „istotę”.

Ostatnim zagadnieniem jakie podejmuje Arystoteles w omawianym fragmencie, jest kwestia tego, jakie cechy powinien mieć dobry władca i dobry poddany. Dochodzi do wniosku, że niektóre cechy, jak na przykład sprawiedliwość, występują u wszystkich ludzi w różnym natężeniu. Zawierają się one w cnocie dobrego człowieka i wpływają na to, że jedni rządzą, a inni słuchają8. Wynika z tego, że o podziale na władców i poddanych decyduje to, jak bardzo jest ktoś cnotliwym człowiekiem, a co za tym idzie w jakim natężeniu występują u niego cechy takie jak np.

Powyższe wyjaśnienie wydaje się być w marę spójne, niestety niesie ze sobą pewne problemy. Jak bowiem w jego świetle, interpretować stwierdzenie o niemożliwości zaistnienia takiej sytuacji, gdy państwo składa się z samych tylko dzielnych obywateli? I jak połączyć to w logiczną całość z wcześniejszymi wywodami dotyczącymi nierówności obywateli?

Cnota dzielnego obywatela jest ściśle połączona z dobrem wspólnoty państwowej. W skład tej ostatniej wchodzi wielu obywateli, którzy w nierównym stopniu wpływają na jej losy. Nie można wyróżnić jednolitej cnoty obywatelskiej, ponieważ nie pozwalają na to różnice w zadaniach, stojących przed członkami wspólnoty państwowej. Jedyną cechą łączącą wszystkich dzielnych obywateli jest działalność na rzecz dobra państwowego.

Wspólnota, jest to pewien sposób organizowania się ludzi, rodzący się z zamiaru osiągnięcia jakiegoś dobra. Ponieważ samo pojęcie „dobro” użyte jest w znaczeniu: „wszyscy (...) w każdym działaniu powodują się tym, co się im dobrem wydaje” (Polityka, I 1, 1), należy je traktować w wymiarze czysto subiektywnym. Każdy stara się robić to co jest dobre w jego mniemaniu i dla niego samego. Wszystkie wspólnoty dążą więc do tego co jest zgodne z ich interesami.

Trudno rozstrzygnąć jaki był stosunek samego Platona do własnej koncepcji. Wiele wskazuje na to, że traktował go jedynie w kategoriach pomysłu poetyckiego, wytworu własnej fantazji. Każe przecież przyznać się Sokratesowi: „ja wierzę, że ona jest prawdziwa”26, co wskazuje na to, że filozof nie chce nam nic narzucać, zaś wszystko przedstawia w charakterze roboczego założenia27. Jeszcze bardziej znamienna jest inna wypowiedź dotycząca anamnezy, mianowicie: „ja bym się tam przy tej myśli nie tak bardzo upierał”28.

Podstawowy warunek został spełniony już w samym założeniu: dusza miała wgląd do wszystkich rzeczy w swoich poprzednich losach ziemskich i pozaziemskich. Oprócz tego Platon stwierdza, że „wszystko w naturze jest sobie pokrewne”13. Aby móc jednoznacznie zinterpretować to zdanie, należy uściślić co rozumiał on poprzez pojęcie natury.

Żaden inny filozof nie może pochwalić się tak dużą liczbą bezpośrednich uczniów, którzy reprezentowaliby podobne bogactwo i różnorodność orientacji, jakie przypadły w udziale myślicieli, kształtowanych pod wpływem Sokratesa. Znaleźli się wśród nich również ludzie, którzy zdołali połączyć jego stanowisko filozoficzne z krańcowo odmiennymi naukami sofistów. Tak działali między innymi Antystenes, który założył szkołę cyników, oraz Arystyp – twórca szkoły cyrenaików.