Wielka czwórka filozofii amerykańskiej

Od filozofii świadomości do filozofii języka

Richard Rorty (ur. 1931) emerytowany profesor uniwersytetu w Kalifornii; autor: ‘Filozofia jako zwierciadło natury’ (koniec lat ’70, książka trudna ale odniosła ogromny sukces, wielokrotnie wznawiana), ‘Ironia, przygodność i solidarność’ (’89), ‘Konsekwencje pragmatyzmu’. Od lat ’70 niezmienny w swych poglądach, wcześniej również filozof analityczny. Od ukazania się ‘Filozofii jako...’ krążyły historie, że zwariował – plotki spowodowane były jego odejściem od neopozytywizmu i zwrotem ku pragmatyzmowi.
Jest postmodernistą.

Hilary Putnam (ur. 1921), emerytowany profesor logiki i matematyki na Harvardzie. W działalności filozoficznej spory zwrot w latach ’70 – wcześniej zwolennik filozofii analitycznej, następnie neopragmatysta (niektórzy uznali to za zdradę). Zasłynął częstymi zmianami poglądów – atakami na wcześniejszego samego siebie.
[tu koncentracja na jego wersji neopragmatyzmu]
W duchu pragmatyzmu stwierdza, że filozofia to pochodna naszych interesów życiowych, praktyki – to one decydują, co w filozofii podejmujemy.

Donald Davidson (1917-2003), uczeń i asystent Quine’a, twierdził, że wszystko mu zawdzięcza.
Odrzuca trzeci dogmat empiryzmu – podział na schemat pojęciowy i treść empiryczną.

Willard Van Orman Quine (1908-2000), najstarszy z wielkiej czwórki amerykańskich neopragmatystów, w pewnym sensie ich mistrz., profesor uniwersytetu w Cambridge. W ’51 pisze bardzo ważny artykuł ‘Dwa dogmaty empiryzmu’. Wyrósł w tradycji filozofii analitycznej i szedł ku pragmatyzmowi. Zainteresowany neopozytywizmem podróżował po świecie, też Polsce (uczył się nawet języka polskiego zafascynowany matematyką Banacha). Dopracowuje się swej oryginalnej acz zabarwionej wpływami pragmatyzmu filozofii.

L. Fleck (1896-1961), przed wojną we Lwowie, później w Lublinie, w ’57 wyemigrował do Izraela. W latach ’30 pisze w języku niemieckim ‘Powstanie i rozwój faktu naukowego’ (tł. na angielski w latach ’80). Dzieło to okazało się na tyle nowatorskie, że zupełnie je zignorowano – dopiero Kuhn w ’61 zrobił do Flecka przypis.
Główne tezy:

Sensacją lat ’70 okazał się mocny program socjologii wiedzy (nieklasyczna socjologia wiedzy) szkoły edynburskiej. Głównymi przedstawicielami szkoły, którzy nadali jej ton i wytyczyli kierunek byli: Bary Barnes i David Bloor. Nowością w stosunku to klasycznego programu była teza, iż czynniki społeczne decydują o treści nauki bez względu na to czy głosi ona coś trafnego czy coś fałszywego. Nauka to nie twór indywidualnych twórców – to przedsięwzięcie zbiorowe, społeczne.

Wprowadzenie do mocnego programu socjologii wiedzy. Rozwój filozofii w XX kilkutorowy:

PÓŹNY WITTGENSTEIN.

‘Dociekania filozoficzne’ to krytyka ‘Traktatu...’. Główne zainteresowanie to język – fenomen sam w sobie. Chce przyjrzeć się bliżej samej praktyce językowej. Krytykuje:
(a) ‘Traktat...’ jako dzieło metafizyczne; drugi Wittgenstein daleki jest od założeń, interesuje się językiem jako praktyką społeczną, kładzie akcent na wymiar kulturowy – dostrzega tu wymiar wspólnotowy