Kazimierz Ajdukiewicz stwierdził, iż przedmiotem badań metodologii jest nauka, a jej zadaniem – ustanowienie norm dla sposobów prawidłowego wprowadzenia twierdzeń do nauki.
1. Franciszek Bacon uznał, iż sposobem ustalenia wniosków nienarażonych na obalenie jest metoda indukcji eliminacyjnej.
2. Rene Descartes poszukuje zaś metody właściwego kierowania rozumem
i poszukiwania prawdy w nauce.
3. Wspomniani myśliciele, mimo różnic, które ich dzielą, z naukową metodą wiążą te same cele: niezawodność, pewność, użyteczność.
4. W dzisiejszych czasach całkowicie (i nie bezpodstawnie) upadła wiara
w niezawodność naukowej metody. Nie „podpowiada” ona również badaczowi co winien czynić w obliczu problemu naukowego, formułuje jedynie pewne luźne instrukcje dotyczące oceny naukowych koncepcji. Twierdzi się, iż metodologia nie może wskazać sposobów uzyskiwania nowej wiedzy, a ponadto przy pomocy narzędzi logiki nie sposób powiedzieć nic o procesie kształtowania się naukowej koncepcji. Trzeba zauważyć, iż istniejące metody oceniania naszej wiedzy nie gwarantują jednoznaczności i trafności werdyktu.
5. Według koncepcji Ajdukiewicza metodologia nauk empirycznych za punkt wyjścia winna brać realną naukę, zaś ostatecznym efektem analizy ma być ustalenie pomocnych badaczowi norm. Metodologia formułuje normy ogólne przydatne
w badaniach, lecz nie narzuca ich specjalistom.
6. Noretta Koertge uważa, że idealna metodologiczna teoria badania naukowego winna dostarczać uczonym zaleceń – wzorców postępowania, a zarazem przedstawiać uzasadnienie dla owych zaleceń. W typowych sytuacja problemowych powinna wskazywać na przyjęcie najlepszej w tej sytuacji strategii.
7. Pieter Urbach twierdzi, iż należy przezwyciężyć pogląd jakoby metodologia nie wypracować narzędzi oceny teorii, nad którymi uczeni dopiero pracują. Można porównywać programy badawcze biorąc pod uwagę ich siłę heurystyczną. Propozycja Urbacha stanowi próbę realizacji idei metodologii, która niesie pomoc uczonemu dostarczając mu instrumentów sprawnego działania.
8. W metodologicznej refleksji nad nauką i procesie kształtowania się nowej wiedzy ważny jest apel N.R. Hansona, żeby podejmować próby zbadania problemu odkrycia naukowego z wykorzystaniem narzędzi logiki.
9. Dzisiejsza metodologia odeszła znacznie od dawnego ideału naukowej metody. Istnieją jednak próby stworzenia wiedzy metodologicznej przydatnej tym, którzy naukę uprawiają. Metodologia konstruuje wzorce odnoszące się do sytuacji uproszczonych i typowych, nie ułatwiają jednak podjęcia jednoznacznej decyzji na pytanie „co czynić ?”
10. Zadanie jakie stawia się dziś przed metodologią to wypracowanie instrumentów racjonalnej rekonstrukcji procesu rozwoju nauki. Hasło Hansona aby badając naukę „szukać więcej logiki, tam gdzie dotąd jej nie szukano” wydaje się realne
i godne uwagi.