Carl G. Hempel „Nauka i wartości ludzkie”.



Nasza epoka często zwana jest epoką nauki i technologii. Rozszerzamy naszą wiedzę i pogłębiamy rozumienie świata, w którym żyjemy. Postępy technologii pozostawiają jednak piętno na każdym aspekcie życia w naszym „wieku nauki”. Wytworzyły również wiele nowych problemów, pilnych do rozwiązania.
1. Autor zadaje sobie fundamentalne pytanie – Czy metody naukowe pozwalają na ustanowienie obiektywnych kryteriów dobra i zła i sformułowanie prawomocnych norm moralnych.
2. Należy rozważyć kwestię uzasadniania wiedzy naukowej, to znaczy problem
w jaki sposób nauki empiryczne przystępują do badania nowej hipotezy. Nauki empiryczne decydują o przyjęciu lub odrzuceniu danej hipotezy w oparciu o odpowiednie próby sprawdzające.
3. Instrumentalna ocena wartościująca – stwierdza, że pewne działanie M jest dobre (lepsze niż alternatywne działanie M1), jeżeli ma zostać osiągnięty określony cel G. Inaczej M stanowi właściwy środek do osiągnięcia celu G. Instrumentalna ocena wartościująca – poddaje się naukowemu sprawdzeniu.
4. Kategoryczne oceny wartościujące - pewien stan rzeczy (wskazywany jako cel) jest dobry, albo przynajmniej lepszy od innych określonych alternatyw (kategoryczne oceny wartościujące nie poddają się naukowemu sprawdzeniu).
5. W procesie uzasadniani danej decyzji czy oceny moralnej pewne oceny wartościujące musza być przyjęte bez dalszego uzasadniania.
6. Idealna nauka nie może nam pomóc w rozwiązywaniu problemu moralnego, ten bowiem wymaga decyzji, który z wielu alternatywnych zbiorów następstw jest najlepszy.
7. W celu dokonania optymalnego wyboru, spośród wielu możliwych sposobów działań, konieczne jest sformułowanie reguł decyzyjnych.
8. Wybór może zostać uznany za optymalny, gdy oczekiwana użyteczność jego rezultatów jest co najmniej równa oczekiwanej użyteczności każdego z działań alternatywnych.
9. Zbiór twierdzeń naukowych nie implikuje logicznie bezwarunkowej oceny wartościującej. Wiedza naukowa nie zakłada żadnych wartościowań.
10. Metoda uzasadniania hipotez naukowych zakłada wartościowanie; nie sposób przyjąć reguł uznawania lub odrzucenia bez odwołania się do sądów wartościujących.
11. Standardy postępowania badawczego muszą być dostosowane do celów.
12. Wiedza i badania naukowe muszą dostarczyć informacji faktycznych, koniecznych do wcielenia w życie naszych standardów moralnych.
13. Pojedynczy fakt obserwacyjny nie podważa teorii. Dobrze uzasadniona teoria decyduje czy fakt obserwacyjny jest empirycznie adekwatny.
14. Zanim podejmiemy decyzję musimy określić relatywne wartości wszystkich dostępnych zbiorów następstw. Jeśli mamy osiągnąć decyzję dotyczącą kwestii moralnych musimy uznać bezwarunkowy sąd wartościujący.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top