W przypadku rozumowań opartych na założeniach konstruktywizmu szczególnie ważne jest by jako punkt wyjścia uczynić stwierdzenia, co do których Autor i Czytelnik są w stanie uzyskać zgodę.
1. Istnieje consensus wokół stwierdzenia, iż faktem społeczno-kulturowym jest występowanie w społeczeństwach współczesnych wyraźnego podziału nauki na dyscypliny przyrodnicze i społeczne.
a) Przyrodoznawstwo oferuje społeczeństwu wiedzę obiektywną, dość precyzyjną, o ważności uniwersalnej i mającą konkretne zastosowanie praktyczne. Natomiast od humanistyki społeczeństwo otrzymuje niezgodne ze sobą, subiektywne interpretacje wybranych fragmentów rzeczywistości kulturowej, w najlepszym razie o wartości lokalnej
b) Faktem społecznym jest, że wokół twierdzeń oferowanych kulturze przez przyrodoznawstwo panuje znacznie szerszy consensus niż wokół twierdzeń formułowanych przez nauki społeczne.
c) Nie ma – twierdzą postmoderniści niezawodnych, uniwersalnie ważnych kryteriów ustalania wartości tekstów kulturowych, np. ich prawdziwości.
d) Autor zgadza się z podejściem Stephana Fuchsa, który pisze „możemy zaakceptować, że nie istnieją epistemologiczne różnice pomiędzy nauką
a literaturą, ale nie musimy akceptować błędnego wniosku, że nie ma żadnych różnic w ogóle i że teksty są wszystkim co istnieje.
2. Fakt zróżnicowania nauki został dość dawno rozpoznany. Zaoferowano również szereg jego wyjaśnień.
a) Nauki społeczne nie stosują właściwych metod badawczych.
b) Humanistyka w porównaniu z przyrodoznawstwem jest niedoinwestowana
c) Przedmiot humanistyki, którym jest człowiek ogranicza stosowanie metod eksperymentalnych.
d) Złożoność problemów humanistyki uniemożliwia budowę modeli deterministycznych stanowiących podstawę wiedzy obiektywnej i uniwersalnej.
3. W celu sformułowania rozbudowanego eksplanandum dotyczącego przewagi nauk przyrodniczych nad społecznymi autor formuje serię pytań.
a) Dlaczego w obrębie przyrodoznawstwa, w znacznie większym zakresie udaje się ustanowić dominujące paradygmaty badawcze niż w humanistyce ?
b) Dlaczego wiedza oferowana przez przyrodoznawstwo jest skutecznym narzędziem w rozwiązywaniu problemów praktycznych, podczas gdy w humanistyce o wiele rzadziej udaje się sprostać naszym praktycznym oczekiwaniom ?
c) Dlaczego jest tak, że „przyrodę” rozumiemy – a przynajmniej tak sądzimy – lepiej niż społeczeństwo i jednostki ludzkie ?
d) Dlaczego „nauka ma charakter consensualny a filozofia nauki nie”?
4. Przyczyny sytuacji opisanej w eksplanandum autor poszukuje w odmiennych wzorach kulturowych, występujących w samych tych naukach oraz w odmiennych sposobach reagowania przez kulturę społeczeństw na koncepcje w tych naukach budowane.