Karol Popper twierdzi, iż bycie filozofem wymaga czasem usprawiedliwienia. Uzasadnia to tym, że „w długiej historii filozofii znaleźć można o wiele więcej rozważań filozoficznych, których należy się wstydzić, niż tych, z których można być dumnym.
1. Karol Popper wypowiedział wiele krytycznych słów wobec filozofów, którzy reprezentują tendencje racjonalistyczne. Twierdzi, że kładą oni zbyt duży nacisk na rozumową działalność człowieka i nazbyt mocno wierzą w racjonalność istoty ludzkiej. Takie podejście do rzeczy nazywa Popper racjonalizmem dogmatycznym, sam proponuje zaś racjonalizm krytyczny.
2. Podążając za ideą racjonalizmu krytycznego (wywodzącą się z przekonań, iż człowiek jest nie tylko istotą rozumną ale i omylną) trzeba być przygotowanym, iż znacznie częściej będziemy ponosili porażki niż osiągali sukces. Wyciągając wnioski ze swoich klęsk możemy o wiele więcej się nauczyć i w przyszłości działać skuteczniej.
3. Zasadniczym problemem, od którego Popper zaczyna swoje filozofowanie, jest to, co tradycja filozofii nauki określa jako problem demarkacji, czyli oddzielenie nauki od tego, co nauką nie jest.
4. Popper obala teorię jakoby dla uznania twierdzenia za naukowe bądź nienaukowe potrzebne jest potwierdzenie empiryczne. W ten bowiem sposób dość łatwo można by było znaleźć potwierdzenie dla każdej niemal teorii.
5. Fakt oparcia zdań składających się na wiedzę naukową ze zdań empirycznych bądź bezpośrednio na danych umysłowych nie może – konkluduje Popper – stanowić wystarczającego i rozstrzygającego kryterium naukowości.
6. Niektórzy pozytywiści logiczni jako wyróżnik teorii naukowych, oddzielających je od wypowiedzi nienaukowych, metafizycznych, wprowadzają teorię indukcji (metoda wyprowadzania zdań ogólnych ze zdań opisujących pojedyncze fakty doświadczenia). Popper odrzuca tę ideę z dwojakich przyczyn.
a) Pierwsza trudność związana jest ze zdaniami empirycznymi, jako że zawierają one implicite pewne ogólne, teoretyczne przekonania o świecie.
b) Druga trudność, przed którą staje indukcjonizm neopozytywistyczny, związana jest ze wskazaną przez Hume’a nieprawomocnością zasady indukcji. Żadnej teorii lub zdania uniwersalnego nie można wywieść ze zdań obserwacyjnych z gwarancją pewności.
7. Okazuje się zatem, iż empirystyczno-logiczna próba rozstrzygnięcia problemu demarkacji doprowadziła do uwikłania się w kolejny problem – problem indukcji.
8. Popper, sprzeciwiając się teorii empirystów logicznych, stwierdza, iż nie istnieje żadna metoda uzasadniania rozumowań indukcyjnych wprowadzających zdania uniwersalne.
Problemy filozoficzne istnieją, a jednym z nich jest problem kosmologiczny, czyli zagadnienie ogólnej teorii świata. Problemy filozoficzne są zakorzenione nie w samej filozofii, lecz w nauce i życiu praktycznym.
Adam Chmielewski „Filozofia Poppera” (fragment „Problem demokracji”)
admin, wt., 03/11/2008 - 08:56
Published in
- Zaloguj się lub zarejestruj by odpowiadać
