Grzegorz ze Stawiszyna (rektor UJ, pierwsze reformy ku odejściu od scholastyki)
W 1538 wprowadza arystotelizm renesansowy – ćwiczenia z logiki zaczęto wykładać wg. Dialektyki Jana Caesariusa, a nie Piotra Hiszpana – jego traktaty uważano za czczą formalistykę i barbaryzm językowy. Caesarius zaznaczał dużą rolę utylitarnych funkcji logiki, kwestia argumentacji prawdopodobnej dotyczącej działań ludzkich.

Jakub Burski (kontynuator Grzegorza, doprowadza do pewnych zmian w nauczaniu)

Wojciech Nowopolczyk – Mowa pochwalna na cześć fizyki, potrzeba badań nad naturą, widzi w niej pożyteczny aspekt dla życia. Ideał kontemplacyjny nie ma jednak charakteru monastycznego, lecz jest próbą rehabilitacji roli uczonych w życiu społecznym. Nie był jednak zwolennikiem padewskiego oddzielenia filozofii od teologii.

Jan z Trzciany – O naturze i godności człowieka, człowiek nie powinien zapominać o swoim niezwykłym charakterze – istoty nieśmiertelnej. Podobnie jak Nowopolczyk bał się arystotelizmu padewskiego (Pomponazzi). Materiał czerpał tak z Biblii jak i z Cycerona.

Mikołaj Gelasinus, uczeń Szymona Marycjusza z Pilzna – Dwie mowy – zetknięcie z rzeczywistością zapewnia dopiero retoryka (Demostenesa i Cycerona), wybiera ona z filozofii to co przynosi pożytek ludziom i państwu. Królową wszystkich umiejętności jest retoryka. Życie kontemplacyjne jest nieprzydatne w codzienności, więc należy ograniczyć je do szkół.

Szymon Marycjusz z Pilzna (1615-1674; problematyka etyczna, O szkołach czyli akademiach – idee nauczania na krakowskiej akademii, pierwsze wzmianki o etyce nauczycielskiej, przeciw scholastyce, ku arystotelizmowi renesansowemu, analizy warstw społecznych, za monarchią oświeconą, poziom etyczny mieszkańców świadczy o państwie – w wykształceniu podpora dla państwa, więcej pieniędzy na uniwersytety, uszlachetniać umysły władzy moralnością i wiedzą, etyka podstawą prawa, prawdziwy senator niczym filozof) Nalegał na powiązanie programów nauczania z potrzebami szlachty i bogatego mieszczaństwa, młodzież powinna być przygotowania do życia w społeczeństwie i państwie. Ważna jest nie tylko historia, filologia, dialektyka i logika, lecz także filozofia moralna. Ta ostatnia jest najważniejsza, gdyż mówi o celu i spaja poprzednie. Filozofia moralna oparta na Arystotelesie. Krytykował Jana z Głogowa za scholastyczne odczytanie Arystotelesa. Oponował za profesjonalną specjalizacją grona pedagogicznego, podniesieniem pensji wykładowcom, oraz statusu społecznego uczonych.