Walenty Eck (zapoczątkowuje nurt etyczny w Polsce; pisze o cnotach, przywarach, obowiązkach władców) zm. 1556, szwajcar z pochodzenia, Dialog o pogardzie świata i umiłowaniu cnoty, Dialog o rządzeniu rzeczypospolitą. Bazują na dziełach Platona – obowiązki i cnoty idealnego władcy, powinności obywateli, państwo zbudowane na harmonijnej współpracy stanów. Główną rolę odgrywa prawodawstwo i szkolnictwo. Ideał władcy w duchu humanistycznym. Powszechne i obowiązkowe nauczanie było już cechą renesansowych pedagogów
Leonard Cox (wprowadza humanizm renesansowy w Polsce, nawiązania do Erazma; 1526 Książeczka o nauczaniu młodzieży) Zaprzyjaźniony z Erazmem z Rotterdamu, w 1518-1520 wykładał humaniora na Uniwersytecie Krakowskim. Książeczka o nauczaniu młodzieży przynosi projekt nauczania języków klasycznych, sprzęgnięcie studiów łaciny i greki. Nauczanie języków klasycznych formuje osobowość moralną i charakter uczniów pod warunkiem że nauczani są pod okiem wykształconych i prawych pod względem etycznym nauczycieli. Scholastykę oskarżał o niski poziom nauczania, brak specjalnych katedr, nieudolne przekłady pism Arystotelesa – kościół twierdził bowiem, że studia grecystyczne prowadzą do herezji i zamieszek w świecie chrześcijańskim (wzmocnienie tej tezy po wystąpieniu Lutra)