Henryk Enzelberg (1887-1967); najwybitniejszy badacz wartości w polskiej f. XX wieku; aksjolog, f. kultury, religii, krytyk literacki, muzyk, mistrz Herberta, historyk filozofii; doktorat na Sorbonie w 1909 Uczucie religijne u ...; wykładowca literatury francuskiej; od 1912 w Krakowie, bada Leibniza; ’21 habilitacja Marek Aureliusz, w czasie wojny w Legionach, po na uczelniach w Lublinie; Czeżowski ściąga go do Torunia; od ’60 na emeryturze [zasłani!]; Wykłady toruński, Wartość i człowiek, Kłopot z istnieniem (osobisty dziennik), Próby kontaktu: eseje i studia krytyczne; pośmiertnie zbierano teksty prace z historii filozofii, Pisma estetyczne, Pisma aksjologiczne, Pisma z f. kultury; rdzeniem tej myśli aksjologia – ewoluowała od wartości witalnych po perfekcjonistyczne, duchowe (za czasem tylko te uzna za prawdziwe); wartości – pewien porządek systemu społecznego człowieka, jego komunikacji; zmiany świata należy zacząć od siebie - ‘Jeżeli nie możesz doskonalić świata zacznij doskonalić siebie”, dotarł ku mistycyzmowi wartości, religii; ‘Jedyną powinnością człowieka jest służenie wartościom’; odwraca się od hedonizmu, utylitaryzmu, pragmatyzmu; agnostyk ale przez poszukiwanie wartości najwyższych dobrze wpisywał się w linię postplatońską, katolikom nie był wrogi; odległy od marksizmu czy freudyzmu; ‘kultura jest próbą zmuszenia dziejów żeby służyły wartości; [z netu ale nie z wiki, bo w wiki, to o nim nie ma..: W polskiej filozofii kultury XX wieku Henryk Elzenberg zaistniał jako najwybitniejszy badacz świata wartości, usiłujący dotrzeć do istoty wartości i podstaw ich obiektywnego porządku. Ten szukający własnych dróg samotnik poświęcił życie poznawczemu i praktycznemu zmaganiu się z tajemnicą wartości, w czym upatrywał ważny czynnik ludzkiego dążenia do odkrycia sensu świata, a przynajmniej do usensownienia własnego życia. Zdecydowany opór przeciwko próbom redukcji wartości do sfery potrzeb i przyjemności życia doprowadził Elzenberga do wyraźnego stanowiska czyniącego z wartości perfekcyjnej centralny moment tego zjawiska. Owa perfekcyjność wartości przejawia się szeroko w kulturze, jej ambitnych wytworach, nie tylko w dążeniu do osobistej doskonałości. Wielorakie przejawy natury wartości, drogi ujawniania tego, co w nich poznawalne, wyniki wieloletnich badań nie wolnych od porażek, rozczarowań i polemik - zebrał osobiście Elzenberg w tomie Wartość i człowiek, pozostawiając tym samym potomnym i następcom poglądy, które uznał za najbardziej miarodajne.]