Aleksander Świętochowski (1849-1939; doktorat O powstawaniu praw moralnych; publicysta, publikował w Przeglądzie Tygodniowym, Nowinach, Prawdzie; działalność praktyczno-ideologiczną chce oprzeć na ideałach filozoficznych i moralnych; nawiązania do Milla (liberalizm, indywidualizm, utylitaryzm) i Spencera (społeczeństwo jako organizm, ewolucjonizm, postęp); wolność naturalnym i niezbywalnym prawem człowieka, postęp w życiu społeczeństwa zależy od stanu intelektualnego i moralnego jego członków; wierzy w moc nauki (ulepszy świat i człowieka); przeciw metafizyce, minimalizm poznawczy; etyka – opis faktów moralnych i ukazywanie ich znaczenia, hierarchia wartości powstaje w sposób naturalny w drodze ewolucji społecznej)
Julian Ochorowicz (1850-1917; pozytywizm warszawski; psycholog; teoria rozwoju myśli – dialektyka (walka zmierzająca ku coraz bardziej trzeźwemu, umiarkowanemu, postępowemu); nauka winna zrezygnować z metafizyki, nie szukać istoty rzeczy, natury, przyczyn pierwotnych – niech pozostanie w obrębie faktów, zjawisk, praw; klasyfikacja nauk: abstrakcyjne/konkretne (tu praktyczne/teoretyczne); bada podświadomość, jej związki z życiem fizjologicznym, sugestię telepatię, mediumizm; twórca etologii [opis i wyjaśnianie zjawisk moralnych] i etoplastii [stosowanie teoretycznych norm do praktyki]; Wstęp i pogląd ogólny na filozofię pozytywną)
Adam Mahrburg (1855-1913; nurt neokrytyczny, w Uniwersytecie Latającym, współtwórca ‘Przeglądu Filozoficznego; problematyka nauki – odrębność od innych dziedzin poznania, metodologia (empiryzm, fenomenalizm, relatywizm teoriopoznawczy; krytycyzm; nauka winna być wolna od celów utylitarystycznych; podział nauk, swoistość humanistycznych; funkcje nauki – powiadamia, objaśnia, przewiduje (eliminacja metafizyki i sądów wartościujących), metafizyka nie naukowa ale służy zaspokajaniu potrzeb duchowych; filozofia to teoria nauki (także więc jest nauką); wielki obszar badań pozostaje jeszcze dla religii, metafizyki, etyki (wartości, cele, pożądania, oceny, ideały – on pozwalają nam przekształcać rzeczywistość zastaną w pożądaną)
(19) ŚWIĘTOCHOWSKI, OCHOROWICZ, MAHRBURG
- Zaloguj się lub zarejestruj by odpowiadać
