Feliks Bogacki (1847-1916; prawa przyrody obowiązują też człowieka; więcej wiedzy = skuteczniejsze działanie; świat kształtowany przez nas, sam w sobie nie jest dobry czy zły, człowiek ma nad nim władzę [z wiedzy, dzięki naszym władzom poznawczym], rzeczywistość uporządkowana, postawa redukcjonistyczna) Przedstawiciel pozytywizmu warszawskiego. Brak konsekwencji: od pozytywizmu do spirytualizmu (po śmierci synów) i odwrotnie. Prowadzi własną adwokaturę w Odessie. Ostro polemizował z Ochorowiczem na temat relacji między procesami fizjologicznymi psychicznymi, popierał ich rozdzielenie i istnienie duszy. Dokonał pierwszego (1873) przekładu Utylitaryzmu, J.S Milla.
Nauka dzięki swym siłom może pozytywnie zmieniać świat – pragmatyzm w nauce. Teoria związana z praktyką – wiedza to przewidywanie korzystnych dla człowieka rzeczy. Drwi z akademizmu. Faworyzuje doświadczenie i indukcję. Pozytywizm jest naukową metodą poznania rzeczywistości przyrodniczej a nie, jak chciał Ochorowicz, filozofią. Z ujęcia pozytywizmu jako metody, wywodzi Bogacki, że pozytywistami byli Kopernik, Galileusz, Kepler, Newton (i współcześni: Bentham, Comte, Mill, Spencer, Buckle). Za pierwszego pozytywistę uznaje F.Bacona, jako że zwrócił uwagę na indukcję.
Zagadnienia etyki, 1909. Człowiek jest wynikową działania wielu zjawisk przyrodniczych i społecznych. Wiedza o tym, że znamy prawa umoralnia nas. Bogacki, podobnie jak Buckle, uważa, że poznanie świata to nie tylko postęp cywilizacyjny, to także wyzwalanie się człowieka, postęp społeczny powiązany jest z postępem poznania. Świat sam w sobie nie jest ani dobry, ani zły, to my go kształtujemy.
Bogacki jest zwolennikiem egoistycznej koncepcji natury ludzkiej. Źródłem nieporozumień w etyce jest teoria dwóch autonomicznych uczuć: altruistycznych i egoistyczny. Człowiekowi egoizm dany jest przez naturę. Organizm zmusza nas do bycia egoistami. Oceny moralne mają charakter subiektywny. Jest zwolennikiem darwinizmu, w sferze zjawisk społecznych ma miejsce stała rywalizacja. Dawniej wygrywały mięśnie, teraz decyduje siła myśli.
Ideał moralny zbyt wysoko postawiony, jest nieosiągalny dla jednostki, a zatem niepraktyczny. Ideały nie są rzeczami wiecznymi, ewoluują wraz z ich nosicielami. Jednak jest to ewolucja do coraz doskonalszych ideałów, rozwój postępuje systematycznie naprzód. Etyka nie powinna stawiać sobie maksymalistycznych ambicji. Jest to atak na ideały romantyczne – nie heroizm, lecz zdrowy rozsądek i praktycyzm. Postulaty etyki nie mogą zdążać do tego co sprzeczne z naturą ludzką. Bogacki, jak Ochorowicz, wskazuje na potrzebę powiązania twórczości normatywnej z opisem rzeczywistości moralnej. Z analizy określonej rzeczywistości daje się wyprowadzić wskazania moralne.
Deklarował się jako zwolennik determinizmu – zależności skutków i przyczyn nie podlegają tylko prawa przyrody, lecz także społeczne. Prawa moralne należą do praw fizycznych, nie są wybrykiem fantazji ludzkiej. Kant popełnił błąd oddzielając te dwie sfery. Czynnik woli ludzkiej może się tylko objawić poprzez dodawanie nowych przyczyn, aby powstały pożądane skutki.
Nie rozumowanie determinuje moralność człowieka lecz jego potrzeby i zależne od nich uczucia. Rozum co najwyżej pomaga w osiągnięciu celu. Źródeł uczuć moralnych dopatruje się w uczuciach samolubnych. Moralność kształtuje wola, nasze chcenie. Moralność jest istotnym elementem zjawisk społecznych. Dostrzega zależności między etyką a czynnikami ekonomicznymi i społecznymi – nie ma więc etyki ogólnoludziej, są etyki kreowanie przez poszczególne grupy społeczne.
(18) FELIKS BOGACKI
- Zaloguj się lub zarejestruj by odpowiadać

Ostatnie odpowiedzi
1 tydzień 4 dni temu
1 tydzień 4 dni temu
1 tydzień 4 dni temu
1 tydzień 4 dni temu
3 tygodnie 1 dzień temu
3 tygodnie 1 dzień temu
3 tygodnie 1 dzień temu
3 tygodnie 1 dzień temu
5 tygodni 6 godzin temu
5 tygodni 6 godzin temu