Tomizm – mocne rozumienie korespondencyjnej teorii prawdy
Ingarden – prawda związana ze stanem rzeczy
Wittgenstein, Russell – korespondencja z faktem – trudno jednak mówić o czystych faktach; dokonujemy ujęć. Czy fakt jest czysty i znajduje się w świecie, czy może jednak jest w nim moment konstrukcji?

Pytanie o stan rzeczy: czy w dziedzinie rzeczywistości (mocna wersja klasycznej teorii prawdy) można bez problemów mówić o stanie rzeczy? Czy stan rzeczy może być konstytuowany przez stan rzeczy?
Prawda u Ingardena
Ingarden - „Z teorii języka i filozoficznych podstaw logiki”
Prawda jest traktowana jako wartość poznawcza, jest cechą sądu kategorycznego.
Sąd jest to swoisty twór ludzki, scharakteryzowany jest przez:
– funkcja orzekania
– funkcja stwierdzania: asercji

Funkcja orzekania odróżnia sąd od innych tworów logicznych (np. pojęcia). Funkcja stwierdzania odróżnia sądy od zdań czysto orzekających. Funkcja stwierdzania odróżnia również sądy od quasi-sądów (np. występujących w dziele literackim). Sąd dzięki f-cji orzekającej rozwija pewnien stan rzeczy, możemy rozwijać sąd poprzez treść. Twardowski wyróżnił nast. elementy: akt, treść aktu, przedmiot. Funkcja asertywna ujmuje stan rzeczy jako stan zachodzący w rzeczywistości.
Definicja prawdy: Jeżeli stan rzeczy rozwinięty w sądzie zachodzi faktycznie w tej sferze bytu w której sąd go utwierdza to sąd jest prawdziwy.

U Ingardena nie mamy jednego sposobu istnienia, także przedmioty idealne istnieją. Możemy podawać różne sądy, np. matematyczne.

Sąd jest prawdziwy jeżeli stan rzeczy wyznaczony przez jego treść zachodzi niezależnie od istnienia sądu w obrębie tej dziedziny bytu, w której dany sąd go umieszcza. Sąd jest fałszywy gdy nie ma tego stanu rzeczy.

Stan rzeczy wyznaczony przez treść zdania nazywa się przedmiotem formalnym (objectum formale) sądu – jest to obiekt czysto intencjonalny (charakteryzuje go dwustronność budowy formalnej, miejsca niedookreślenia w zawartości tegoż przedmiotu). Przedmioty czysto intencjonalne stanowią najsłabszą postać bytu, dla swego zaistnienia i utrzymania się w bycie domagają się istnienia przedmiotów o mocniejszym statusie egzystencjalnym: realnych przedmiotów, w których są utrwalone, przeżyć świadomych twórcy, od których są pochodne, obcowania estetycznego odbiorcy, który je utrzymuje w istnieniu. Przedmioty czysto intencjonalne są podmiotami własności jako intencjonalne struktury (jako specjalna odmiana bytów), i są podmiotami swojej zawartości (fingują rzeczywistość o określonym statusie egzystencjalnym, formie i materii) - I. mówi więc o ich dwupodmiotowości. Czysto intencjonalny stan rzeczy nie jest samodzielny, zachodzi tylko dzięki sądowi.

Uzasadnianie
Zagadnienie prawdy wiążemy z uzasadnianiem.
Platon: wiedza to zbiór uzasadnionych, prawdziwych zdań (Teajtet)
Ramsey: mamy zbiór przekonań prawdziwych na których podmiot może polegać (teoria redundancji jeśli chodzi o prawdę, pojęcia 'prawda' i 'prawdziwy' pomagają nam zapewnić jedynie sukces w grach językowych, ułatwiają proces komunikacji)

Wiedza jest zbiorem przekonań prawdziwych na których możemy polegać, które są wiarygodne. Jaki charakter ma relacja do prawdy? Czy są wiarygodne na podstawie warunków wewnętrznych, czy też na podstawie warunków zewnętrznych?

Uzasadnianie w logice: uzasadnianie to typ rozumowania złożonego, szukamy powiązań w sensie logicznym. Uzasadnianie to rozumowanie złożone w którym dla zdania jeszcze nie uznanego w systemie szuka się racji wśród zdań już przyjętych w systemie. Dany sąd jest uzasadniany przez inny sąd.

Różne rodzaje uzasadnień:
– pośrednie
– bezpośrednie
– przez dedukcję
– uzasadnianie przez definicje ostensywne – przez wskazanie

Inne uzasadnienia: przez wgląd, przez oczywistość, gdy jest ona pewnym zabiegiem poznawczym (Kartezjusz). Oczywistość jest obiektywnie traktowana, mamy świadomość dania przedmiotu. Jawi się w sposób efektywny.
Wartość prawdy, wartość dobra - jest świadomość wyznaczenia wartości. Sam przedmiot dany jest w oczywistości. Nie chodzi tu o subiektywne poczucie oczywistości.
Wgląd jest w platońskiej tradycji – stanowisko idealistyczne.

Pośrednie uzasadnianie – poprzez świadectwa.
Zabiegi w pośrednim uzasadnianiu:
1. wiarygodność źródeł, uprawomocnienie
2. Droga eksperymentu, w oparciu o wyniki eksperymentu.

Metody uzasadniania:

I. Metod argumentacyjno-spekulacyjna: sofiści, Abelard, scholastyka. Struktura metody:
1. Wychodzimy od pytania rozstrzygającego (np. czy Bóg istnieje?) lub stawiamy tezę
2. Podaje się racje za pozytywną odpowiedzią, racje wspierające daną tezę. Rozważ się ważność racji (racje za i racje przeciw). Nie chodzi tu o przekonanie przeciwnika lecz o podanie ważnych argumentów.
3. Sformułownie odpowiedzi i asercji tezy wyjściowej: potwierdzenie słuszności (nie można stosować erystyki)
4. osłabienie wyjściowych argumentów, które wcześniej stały w sprzeczności z danym rozwiązaniem, osłabiamy przez rozróżnienie poszczególnych przypadków, wskazujemy wieloznaczność i próbujemy dojść do jednoznaczności, wykazujemy błędy logiczne

II. Metody logiczne:
1. indukcyjne – stosowane przy jednorodności zjwisk
2. falsyfikacja – z teorii wyprowadzamy zdania i próbujemy wykazać ich fałszywość

III. epistemiczne – przekonanie jest prawdopodobne, mamy lepsze racje dla p niż dla ~p, wykazujemy większe prawdopodobieństwo bez uzasadniania.