(1) MARCIN POLAK, WITELO, MATEUSZ Z KRAKOWA

Published in


Marcin Polak (XIII w, dominikanin, Kroniki cesarzy i papieży, o sprawiedliwości)
Wincenty Kadłubek – Kroniki, dzieło narratywne ale nie pozbawione treści filozoficznych, sprawiedliwość pojmowana po platońsku, związek między sprawiedliwością i miłosierdziem, miłość do ojczyzny, dobro powszechne, władca powinien odznaczać się życzliwością
Witelo (XIII w, Perspektywa, Filozofia przyrody, Naturalne doznania duszy, O pierwotnej przyczynie pokuty w ludziach i o naturze demonów, o bycie po neoplatońsku i teoria poznania po optycznemu – wymieszanie ontologii i etyki platońskiej z arystotelesową psychologią, teorią intelektu i antropologią) hierarchia bytu jest tożsama z hierarchią dobra, człowiek składa się z wyżej położonej duszy i niższego w hierarchii ciała, grzechem jest zwrócenie się ku ciału. Dusza ma trzy władze: wegetatywną, zmysłową i umysłową. Demony są zniszczalne i rozmnażają się, lecz przeważa w nich powietrze (w ludziach ziemia i woda) więc mają większe zdolności intelektualne (Inteligencja przekazuje wiedzę i dobro Boga bytom niższym). Witelon podąża drogą rozumu, odrzucają te tezy teologiczne które nie zgadzają się z jego przesłankami. Perspetywa obficie korzysta z Geometrii Euklidesa,
Mateusz z Krakowa (1330-1410; scholastyk augustyńsko-platoński; zna Ockhama; inicjator odnowienia UK, sprowadza wykładowców z Pragi; orędownik reformacji Kościoła – ewangeliczne ubóstwo, odebrać władzę; nominalizm – zainteresowanie konkretnym człowiekiem, praktyczna orientacja teologii). Był teologiem-moralistą. Rozumowe wytłumaczenie działań Bożych – ubrana w dialog teodycea – Opatrzność jako racjonalna i sprawiedliwa. Zawiera następujące siedem ksiąg:
 Bóg stworzył tylko to co dobre, nie stworzył natomiast niczego, co byłoby złe samo w sobie
 Dlaczego zatem zło zostało dopuszczone przez boga?
 Dlaczego dopuściwszy zło, bóg karze tych, co je popełniają skoro mogą oni zło popełniać tylko za przyzwoleniem bożym, a unikać go tylko z bożą pomocą?
 Dlaczego Bóg za zło wymierza kary?
 Dlaczego dokonuje odrzucenia stworzeń rozumnych?
 Dlaczego stworzył rzeczy które są pokusą do grzechu?
 Dlaczego potrzebna była naprawa człowieka?
Jest to dialog między ojcem i synem. Stworzenie pomaga objawić się bogu, jego dobroci, dlatego lepiej ze jest, niż że byłaby nicość. Kara wieczna nie jest najgorsza, najgorsze jest nieistnienie. W błądzeniu, grzeszności lepiej widać dobroć bożą.

O praktykach kurii rzymskiej – o nadużyciach w kościele, podnosi problem kościoła jako społeczności i instytucji, problem symonii w wysokich hierarchiach kościelnych – pożądanie dóbr doczesnych i władzy świeckiej. Jest w tym zgodny z późniejszymi koncyliarystami krakowskimi i husytami, lecz rozpatruje zarzuty tylko na płaszczyźnie moralnej, nie domaga się zmian. Papież nie jest nieomylny i nieskłonny do grzechu. W Praktykach chodzi przede wszystkim o możliwość karania papieża za grzech symonii.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top