05. Ujęcie w ramach teorii znaturalizowanej



Proces poznawczy jest procesem informacyjnym (w ujęciu kognitywistycznym) – gromadzi i przetwarza informacje. Najpierw docierają sygnały świetlne w przypadku wzroku, następnie przechodzi impuls nerwowy.
Dla percepcji istotny jest czas – niektóre bodźce nie mogą zostać dostrzeżone ze względu na zbyt krótki czas wystąpienia (A. Treisman – badania nad percepcją ze względu na czas, R. Efron – rola czasu w percepcji)
Istotna jest również siła bodźca – może wystąpić sytuacja gdy ze względu na jego słabość nie dotrze on do ośrodka. Bywa tak, że bodzieć zewnętrzny oddziałuje na narząd zmysłu lecz impuls do mózgu jest zbyt słaby – sygnał dociera do systemu sensorycznego lecz nie jest przekształcany na impulsy nerwowe, np. ślepe widzenie. (Crick: O świadomości, w: Świat nauki – nie możemy dostrzec szybko zmieniających się barw)

Teoria poznania powstała min. z powodu chęci wykrycia przyczyn błędnych rezultatów poznawczych (Duch – podejście neurokognitywne: przy podaniu środków halucynogennych system nie może pobrać odpowiednich danych)
Zagadnienia percepcji kształtu – kształt pozwala nam rozpoznać przedmiot i mówi jak nim manipulować – uzyskujemy wiedzę użyteczną. Spostrzegając przedmiot spostrzegamy tylko jego fasadę, lecz system poznawczy 'dowyobraża' sobie resztę kształtu.
Badanie samych czystych jakości (regularność i symetria)..
Spostrzeżenie kształtu przedmiotu zależy bardziej od reprezentacji które system posiada; uzyskał poprzez wielokrotne i wielorakie punkty widzenia: są one zachowywane w długoterminowej pamięci widzenia. Dla percepcji ważną rolę odgrywa pamięć.
Własności złożone np. kształtu, koloru – tu naukowcy wskazują na korę infero-temporalną; jest ona odpowiedzialna za reprezentacje własności złożonych. W korze pierwotnej mamy podstawowe własności: rozmiar itp. Kora infero-temporalna jest odpowiedzialna za stałość postrzeganego przedmiotu, jego jedność – pozwala na zachowanie stałości kształtu a przez to ułatwia identyfikacje przedmiotu. Kształt określa się wówczas jako pewien aspekt bodźca. Percepcja kształtu zależy od tych procesów które wydobywają własności krawędzi przedmiotu; kształt jest z nimi związany. Kształt jest związany z konturami. Jednak jednoczesne przedstawienie konturów nie jest ani konieczne ani wystarczające dla percepcji kształtu.
W sygnałach zakodowane są różne treści. Musi w związku z tym działać mechanizm integrujący informacje. Mózg wykrywa niezgodność w reprezentacjach występujących na wejściu.
Hipoteza komputacjonizmu – nasze zdolności to obliczanie informacji, mają one charakter algorytmiczny.

Jak dochodzi do syntezy informacji:
– w neuronauce twierdzi się, że 'uwaga' opiera się na skoordynowanych czasowo oscylacjach w nerwach (ok 40 na sekundę). Rozpoznanie przedmiotów percepcji polega na zgodności w układach nerwowych
– hipoteza gnostyczna – scalanie tłumaczy się przez odwołanie do specjalnej grupy neuronów (komórki gnostyczne)
– hipoteza synchroniczna – wszystkie detektory cech (komórki reagujące na określony bodziec) synchronizują swoje wyładowania w czasie. Zgodnie z nią większość neuronów jest pobudzana prawie jednocześnie. Dzięki czasowi dokonuje się scalanie. Jest to scalanie całościowe (Gestalt), np. widzenie twarzy jako całości a nie zbioru kolektywnego.

Mózg jest pewnym filtrem rzeczywistości, jest on organem poznawczym (Wróbel).
Pytania:
– Czy mózg tworzy własne wizje świata?
– Czy mózg jest zamknięty? Fodor, Putnam – wyizolowany system poznawczy
– Czy mózg mógłby pełnić funkcje poznawcze gdyby był odcięty od środowiska?

Wydaje się, że mózg nie mógłby funkcjonować w izolacji, mózg jest ustrukturalizowany, a to dzięki temu, że odbiera bodźce z zewnątrz. Nie mamy jednak dostępu do rzeczy samych w sobie – mózg w znaczącym stopniu przekształca informacje docierające do aparatu poznawczego.
Pytanie: Jak bronić realizmu? W. Singer

Wejście sensoryczne nie tylko dostarcza informacji, lecz także działa jak katalizator, przekształca informacje. Bodźce zewnętrzne zyskują już nowe reprezentacje na wejściu – samoorganizacja mózgu.
Percepcja ma charakter niezwykle aktywny, twórczy.
Pytania:
– Czy poznanie jest odzwierciedleniem świata, jego kopiowaniem?
– Czy poznanie jest konstruowaniem rzeczywistości? (realizm, antyrealizm, realizm wewnętrzny)
– Czy poznanie jest, zaprzeczając tym samym pytaniom powyższym, relacją zachodzącą między zmieniającym się podmiotem a zmieniającym się światem?

Wydaje się, że wszystkie te podejścia można uzgodnić. Współcześnie przeważa jednak podejście realistyczne. Należy pamiętać, że podmiot poznający percypuje przedmiot nie tylko jako poznawczy lecz jako przedmiot użytkowy.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top