04. Percepcja w ujęciu kognitywistycznym



Naukowców interesuje głównie mechanizm percepcji. Percepcja jest to zdolność systemu poznawczego do ujmowania i rozpoznawania przedmiotów zewnętrznych wraz z ich własnościami.
System poznawczy traktowany jest jako układ fizyczny który pełni funkcję poznawczą. Naszą funkcją poznawczą jest zdolność do myślenia, komunikowania się itp. Systemy poznawcze nie koniecznie są ograniczone do ludzkich systemów poznawczych, możemy mówić także o sztucznej inteligencji.
Poznanie w ujęciu kognitywnym jest traktowane jako proces gromadzenia i przetwarzania informacji. Jak to się dzieje, że system poznawczy ma reprezentację świata? Potoczne doświadczenie informuje nas o realności świata. System poznawczy można podzielić na np. słuchowy, wzrokowy. Poprzez zmysły system otrzymuje różne sygnały.
Ujęcie kognitywne: uwzględniamy rolę fizycznej budowy aparatu poznawczego (np. oko).

Searle: percepcja jest zawsze świadoma a przedmiot jest na jakimś tle. Tło w istotny sposób wpływa na percepcję. Jako przykład aparatu poznawczego możemy podać oko. Wyróżniamy warstwy siatkówki:
– fotoreceptory
– czopki i pręciki
– nerw wzrokowy

Funkcją sygnałów jest przekaz informacji. Treisman utożsamia sygnał nie z informacją lecz z reprezentacją. Informacja w systemie może być różnie zakodowana (np. bio-chemicznie). Kognitywistów interesuje cały aparat sensoryczny. Pytania nasuwające się przy pojęciu informacji:
– Jak informacje są przekształcane/interpretowane, że stają się reprezentacjami czegoś?
– Jak z informacji tworzyć reprezentacje?
– Jak system poznawczy interpretuje w sposób wiarygodny?
– Jak zyskujemy wartościowe informacje o świecie?

Naukowiec będzie uwzględniał naturę sygnałów, filozofów nie będzie to interesowało.
Crick, Koch, Zeki – zajmują się percepcją w sposób naukowy.
Przeprowadzone badania pokazują, że istnieje różnica w szybkości przepływu krwi przez różne rejony mózgu w zależności od tego, na co skierowana jest nasza uwaga. Sygnały odbierane są segregowane; np. w korze pierwotnej segreguje się impulsy z siatkówki. Zachodzi korelacja w systemie poznawczym między np. wzrokiem a słuchem.

W percepcji wzrokowej możemy wyróżnić 4 podsystemy:
– wrażenia koloru
– wrażenia ruchu
– dwa podsystemy dla kształtu

Każdy z wymienionych typów wrażeń jest reprezentowany w innym obszarze mózgu (Crick, Koch). Crick i Koch wyróżnili obszary odpowiedzialne za rozpoznawanie twarzy, oczu, poczucie znajomości czego.

Co jest potrzebne do posiadania reprezentacji/percypowania?
Hipoteza: potrzebna do tego jest pamięć (twórcą tego podejścia jest Edelman). Twierdzi, że do interpretacji dochodzi w mózgu w wyniku porównywania zmagazynowanych wzorców w mózgu z nowo napływającymi sygnałami z zewnątrz. Pamięć dotyczy całych grup neuronalnych. W neuropsychologii pamięć charakteryzowana jest jako biochemiczne, neurofizjologiczne i neuropsychologiczne struktury w mózgu, oraz struktury kodujące i dekodujące, stanowiące zapis indywidualnego doświadczenia (polecana literatura: „Leksykon z psychologii pamięci”). Przypuszczalnie bez pamięci nie byłoby percepcji ( w ujęciu Edelmana). Pamięć percepcyjną ocenia się jako ultrakrótkotrwałą. Przeciętnie percepcja zachodzi w czasie od 60 do 70 ms. Tak krótki czas jest wystarczający do utrwalenia w mózgu wzorców percepcyjnych. Doświadczenie bardzo silnie wpływa na naszą percepcję.
Pojawia się pytanie: jak w różnych okolicznościach zachowujemy pewną stałość percepcji mimo że mapa mózgu zmienia się?
System w krótkim czasie jest zdolny:
– wytworzyć hipotezę percepcyjną; np. widzę ludzką postać
– dokonać selekcji; pobrać z pamięci te dane które są związane z ludzką postacią
– uzupełnić dane z pamięci o nowe informacje na podstawie aktualnego przedmiotu percepcji
– pobrać inne dane z pamięci (np. o trójwymiarowości przedmiotów itp.)
– opracować i zinterpretować uzyskane w percepcji informacje potrzebne do uzyskania reprezentacji

Sygnały są ciągle zmienne a system jest w stanie zachować stałość percepcji. Oprócz pamięci potrzebna jest uwaga aby dana percepcja była świadoma. Pamięć i uwaga są ważne dla funkcjonowania systemu poznawczego. Nieświadome jest to, na co nie jest skierowana nasza uwaga.
Podsumowanie: percepcja w ujęciu naukowym ma głównie charakter fizjologiczny. Ważne są pamięć i uwaga.


Theme port sponsored by Duplika Web Hosting.
Strona główna Back To Top