Empiryzm logiczny = neopozytywizm (tzw. Koło Wiedeńskie; 1929-1938). Niektórzy sądzą, że to odpowiednik filozofii analitycznej. Nawiązuje do Comte’a i Milla. Twórcą Koła Wiedeńskiego był Moritz Schlick (1882-1938). Współpracowali Carnap, Neurath, Frank, Reichenbach. W roku 1938 wyemigrowali do USA, gdzie odnieśli niebywały sukces. Wpłynęli też na szkołę lwowsko-warszawską (Kotarbiński, Tarski, Twardowski, Ajdukiewicz). Główne idee to: antymetafizyczność (występowano przeciwko sądom o świecie jako całości, filozofia nie powinna stwierdzać niczego czego nie potrafi zweryfikować), weryfikacjonizm (tylko te zdania są sensowne, które dadzą się empirycznie zweryfikować; zdania nieweryfikowalne są bezsensowne, należy je wyrzucić z filozofii i nauki – objaw scjentyzmu; z filozofii należy usunąć zdania metafizyczne; pojawia się tu problem, co jest weryfikowalne empirycznie), zaprzeczenie wartości poznawczej sądów oceniających i normatywnych (to nie nauka lecz tylko ekspresja uczuć; sądy religijne, etyczne, estetyczne nie mają wartości poznawczej; etyka jeśli miałaby być naukowa winna badać przejawy fizyczne ludzkiej działalności; filozofia winna odnosić się do faktów, tego co zachodzi w świecie i stosować te same metody co fizyka), jedność metody pozyskiwania wiedzy (redukcjonizm – redukowanie wyjaśnień do bardziej podstawowych, jakiekolwiek problemy należy redukować do wyjaśnień w ramach fizyki; reguła fenomenalizmu – należy trzymać się wyłącznie faktów empirycznych; reguła nominalizmu – odrzucamy byty zbędne np. duch, materia, odróżniamy to co racjonalne od tego co nieracjonalne; intersubiektywna komunikowalność i sprawdzalność warunkiem tego, czym w ogóle należy się zajmować).
Rudolf Carnap (1891-1970). Wprowadza pojęcie zdań protokolarnych – raportów z doświadczenia. Są weryfikowalne przez odniesienie do empirii. To fundament wiedzy naukowej. Zdanie jest sensowne wtw jest logiczną konsekwencją skończonego zbioru zdań protokolarnych. Kierujemy się tu zasadą indukcji (od szczegółu do ogółu). Zdania metafizyki są bezsensowne, bezwartościowe. Zdanie jest sensowne, jeśli da się podać sposób weryfikacji dla niego. Eliminuje to prawa nauki, bo w nauce jest zawsze więcej niż w rzeczywistości. Prawa nauki dotyczą nieskończonej ilości zdań protokolarnych, wobec czego indukcja jest tu zawodna. Zatem zgodnie z tezą Carnapa nie przynależą one do nauki (sprzeczność). Carnap dokonał podziału na język operacyjny i teoretyczny. Każda teoria winna dać się sprowadzić do zdań protokolarnych. Tu trzy stanowiska: empiryzm całościowy (logiczny) [wczesny Carnap] - ścisłe bezpośrednie powiązanie, wzajemna zależność teorii i empirii, teoria przekłada się na zdania protokolarne; instrumentalizm połowiczny [późny Carnap] - teoria jest instrumentem poznania, mogą istnieć różne teorie odnoszące się do tych samych zdań protokolarnych, teorie nie mają wpływu na empirię; instrumentalizm całościowy (konwencjonalizm) [w radykalnej postaci przez krótki okres u Ajdukiewicza; Francuzi: matematyk Henri Poincore, historyk Piere Duhem] - fakty i teorie są konwencjami.